TP. Hồ Chí Minh: Đầu tư TOD song song với Metro số 2

Theo kế hoạch, TP.Hồ Chí Minh sẽ khởi công tuyến Metro số 2 (Bến Thành - Tham Lương) vào ngày 15/1/2026. Đáng chú ý, ngay sau khi chốt thời điểm khởi công, UBND TP.Hồ Chí Minh đã yêu cầu triển khai ngay các dự án TOD dọc tuyến metro này.

Khác với giai đoạn trước, không chờ tuyến metro hoàn thành mới tính đến khai thác quỹ đất, lần này TP.Hồ Chí Minh lựa chọn cách tiếp cận khác với mục tiêu rất rõ ràng là làm song song metro và TOD. Với cách tiếp cận mới, UBND TP.Hồ Chí Minh yêu cầu các sở, ngành khẩn trương rà soát quy hoạch, lập đề cương và dự toán chi phí điều chỉnh cục bộ các đồ án quy hoạch phân khu, đồng thời bố trí vốn để lập quy hoạch các khu vực TOD dọc tuyến Metro số 2.

Theo kế hoạch, toàn bộ các bước từ lựa chọn tư vấn, lập, thẩm định đến phê duyệt quy hoạch TOD dọc tuyến Metro số 2 sẽ được triển khai trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 8/2026. Cách làm này cho thấy quyết tâm rút ngắn tối đa độ trễ giữa đầu tư hạ tầng và khai thác giá trị gia tăng từ đất đai.

Một lợi thế rất lớn của TOD dọc tuyến Metro số 2 là nhiều khu đất đã được xác định, có thể triển khai ngay mà không gặp trở ngại lớn về giải phóng mặt bằng. Ví dụ như khu đất số 446-448 đường Hoàng Văn Thụ, rộng khoảng 5,1 ha, nằm ngay khu vực ga Bảy Hiền. Đây là quỹ đất do Nhà nước trực tiếp quản lý, hiện là trụ sở các cơ quan, tổ chức nên không phát sinh chi phí bồi thường, giải phóng mặt bằng. Điều này tạo điều kiện thuận lợi để triển khai các dự án xây dựng mới theo mô hình TOD trong thời gian ngắn.

Tại khu vực quận 10 (cũ), khu đất C30 với diện tích gần 41 ha cũng đã được lựa chọn làm khu TOD. Khu đất này nằm cách ga Công viên Lê Thị Riêng của tuyến Metro số 2 hơn 900 m, đáp ứng các tiêu chí về bán kính tiếp cận đi bộ trong mô hình TOD. Quan trọng hơn, phần lớn diện tích khu đất do Nhà nước quản lý, giúp việc thu hồi và tái phát triển thuận lợi hơn so với các khu dân cư hiện hữu.

Ngoài ra, khu đất I/82A, diện tích khoảng 26 ha, tại phường Tây Thạnh (cũ) cũng được xác định là địa điểm có thể triển khai TOD. Hiện khu vực này còn nhiều đất trống, một phần được cho thuê làm rạp chiếu phim, kho bãi, nên việc thu hồi, giải phóng mặt bằng không gặp nhiều vướng mắc.

Như vậy, đến nay có ít nhất 3 khu vực TOD dọc tuyến Metro số 2 đã được xác định với tính khả thi cao, đủ điều kiện triển khai sớm để tạo ra hiệu quả tối đa khi tuyến Metro số 2 đi vào khai thác, dự kiến là năm 2030.