Lâm Bình đưa người dân thành chủ thể sáng tạo nội dung số trong phát triển du lịch cộng đồng

Người dân trở thành “người kể chuyện bản làng”

Xã Lâm Bình được thành lập trên cơ sở hợp nhất toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của xã Xuân Lập, xã Phúc Yên và thị trấn Lăng Can cũ, theo chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính, tổ chức chính quyền địa phương hai cấp từ ngày 1/7/2025. Sau sáp nhập, xã có diện tích tự nhiên 327,65 km², gồm 22 thôn, với 19 dân tộc cùng sinh sống.

Không gian phát triển mới này tạo thêm điều kiện để Lâm Bình khai thác tiềm năng du lịch nông thôn, miền núi một cách bài bản.

Trên nền tảng cảnh quan thiên nhiên, văn hóa bản địa, ẩm thực và các sản phẩm nông nghiệp đặc trưng, địa phương đặt mục tiêu hình thành không gian sáng tạo nội dung số gắn với phát triển du lịch cộng đồng, đưa người dân trở thành chủ thể sáng tạo, quảng bá và thụ hưởng từ chính giá trị quê hương mình.

Dịp lễ 30/4 - 1/5 năm nay, du lịch Tuyên Quang ghi dấu ấn mới khi xã Lâm Bình công bố Đề án thí điểm xây dựng “Làng sáng tạo nội dung số gắn với phát triển du lịch xã Lâm Bình, giai đoạn 2026-2030”.

Một trong những sản phẩm đáng chú ý của Đề án là trải nghiệm “Một ngày làm YouTuber”. Với sản phẩm này, du khách được trực tiếp tham gia đời sống của người dân bản địa, tự quay phim, dựng video, sáng tạo nội dung, ghi lại hành trình khám phá Lâm Bình và chia sẻ trên các nền tảng số.

Thông qua mô hình này, người dân không chỉ tham gia cung cấp dịch vụ du lịch, mà còn trực tiếp kể câu chuyện về bản làng, văn hóa, cảnh quan và sản vật địa phương. Mỗi trải nghiệm, mỗi hình ảnh được lan tỏa trên môi trường số có thể góp phần quảng bá Lâm Bình, đồng thời mở thêm hướng khai thác giá trị kinh tế từ du lịch cộng đồng và sản phẩm bản địa.

Phát biểu tại lễ công bố Đề án và sản phẩm du lịch mới, ông Tô Viết Hiệp, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã, Trưởng Ban Chỉ đạo về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số xã Lâm Bình nhấn mạnh, thông điệp lớn nhất mà Đảng ủy, chính quyền xã gửi gắm qua Đề án là trân trọng, bảo vệ và tạo điều kiện thuận lợi nhất để mọi người, mọi nhà làm kinh tế số.

Ông Tô Viết Hiệp nhấn mạnh, địa phương mong muốn mỗi người dân Lâm Bình, dù già hay trẻ, đều có thể trở thành một “người kể câu chuyện bản làng”. Người dân không chỉ bán nông sản, mà còn tham gia quảng bá du lịch, văn hóa, thiên nhiên và con người Lâm Bình. Xa hơn, địa phương hướng tới những phiên “chợ số phát trực tiếp” ngay tại nương rẫy, bản làng, qua đó giải quyết việc làm, nâng cao thu nhập ngay tại quê hương.

Mở hướng phát triển kinh tế số từ du lịch cộng đồng

Đề án “Làng sáng tạo nội dung số gắn với phát triển du lịch xã Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang, giai đoạn 2026-2030” được triển khai gắn với Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Mục tiêu tổng quát của Đề án là xây dựng và vận hành thí điểm một mô hình phát triển kinh tế - xã hội mới, trong đó kinh tế số giữ vai trò động lực, công nghệ số là công cụ, người dân là chủ thể, Nhà nước giữ vai trò kiến tạo và dẫn dắt.

Theo ông Trương Văn Quang, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Lâm Bình, địa phương đã có nền tảng ban đầu để phát triển kinh tế số cộng đồng. Điển hình, tại khu vực xã Phúc Yên cũ, nhiều người dân tham gia sáng tạo nội dung trên YouTube, Facebook, TikTok, đưa đời sống sinh hoạt, lao động sản xuất, văn hóa truyền thống và cảnh quan thiên nhiên địa phương lên môi trường số.

Cùng với nền tảng truyền thông số đã hình thành trong cộng đồng, khu vực này có hạ tầng viễn thông cơ bản được phủ rộng, tỷ lệ hộ dân sử dụng internet và điện thoại thông minh ở mức cao. Người dân địa phương cũng có khả năng tiếp cận, thích ứng với công nghệ số; một số nhóm hộ, cá nhân đã tham gia hoạt động trên các nền tảng số và có thể phát huy vai trò hạt nhân khi triển khai mô hình.

Tuy nhiên, hoạt động sáng tạo nội dung số ở Lâm Bình thời gian qua vẫn chủ yếu phát triển riêng lẻ, thiếu liên kết ở quy mô cộng đồng và chưa gắn kết chặt chẽ với phát triển du lịch, thương mại sản phẩm địa phương. Vì vậy, việc xây dựng Đề án thí điểm “Làng sáng tạo nội dung số” được xem là bước đi cần thiết để kết nối, định hướng và tổ chức lại nguồn lực sẵn có.

Trên nền tảng đó, Lâm Bình hướng tới hình thành mô hình “Làng sáng tạo nội dung số” có cơ cấu tổ chức và cơ chế vận hành phù hợp với điều kiện địa phương. Mô hình này không chỉ phục vụ quảng bá hình ảnh điểm đến, mà còn tạo ra các sản phẩm, dịch vụ kinh tế số đặc trưng gắn với du lịch, có khả năng thương mại hóa; đồng thời nâng cao năng lực số, tư duy kinh tế thị trường cho người dân.

Theo lộ trình, đến năm 2028, địa phương đặt mục tiêu có trên 60% hộ dân tham gia mô hình kinh tế số; 60% hộ dân tham gia mô hình được tiếp cận hạ tầng số cơ bản; thu hút trên 3.000 lượt khách du lịch; hình thành các sản phẩm du lịch đặc trưng gắn với văn hóa, sinh thái và sáng tạo nội dung số. Thu nhập của các hộ tham gia mô hình phấn đấu tăng tối thiểu 30% so với năm 2026.

Đến năm 2030, xã phấn đấu có trên 90% hộ dân được đào tạo và tham gia hoạt động kinh tế số; số hóa, quảng bá từ 8 sản phẩm trở lên; 100% điểm du lịch có nội dung giới thiệu được chuẩn hóa trên môi trường số. Đây là những chỉ tiêu cụ thể để Lâm Bình từng bước hình thành hệ sinh thái kinh tế số cộng đồng gắn với du lịch bền vững, đồng thời phát triển thêm các không gian sáng tạo và dịch vụ du lịch mới.

Đề án cũng đặt mục tiêu thành lập và duy trì hiệu quả ít nhất một Tổ hạt nhân số cộng đồng tại mỗi thôn tham gia mô hình thí điểm. Lực lượng này sẽ giữ vai trò nòng cốt trong hướng dẫn, hỗ trợ người dân tiếp cận kỹ năng số, sử dụng nền tảng số, bán hàng trực tuyến, thanh toán số, sản xuất nội dung, quảng bá sản phẩm và kết nối dịch vụ du lịch.

Cùng với đó, Lâm Bình từng bước hình thành chuỗi sản phẩm du lịch đặc trưng như lưu trú homestay, bungalow, tắm thuốc, trải nghiệm văn hóa bản địa, tour “một ngày làm người dân bản địa” và trải nghiệm sáng tạo nội dung số. Địa phương cũng thí điểm xây dựng các không gian phục vụ sáng tạo nội dung gắn với du lịch, từ quay phim, chụp ảnh đến trải nghiệm nghề truyền thống, phù hợp với điều kiện thực tế.

Với Đề án thí điểm “Làng sáng tạo nội dung số” và sản phẩm trải nghiệm “Một ngày làm YouTuber”, Lâm Bình đang mở thêm một hướng đi mới cho du lịch cộng đồng trong bối cảnh chuyển đổi số. Khi người dân được đặt ở vị trí trung tâm, những câu chuyện về bản làng, văn hóa, cảnh quan và sản vật địa phương không chỉ được lan tỏa rộng hơn, mà còn có thể trở thành nguồn lực phát triển kinh tế, góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập và gìn giữ bản sắc vùng cao Tuyên Quang.