Bất chấp xung đột, 70% doanh nghiệp toàn cầu vẫn kỳ vọng xuất khẩu tăng

Xung đột Trung Đông không làm chệch hướng tăng trưởng xuất khẩu

Theo Khảo sát Thương mại Toàn cầu của Allianz Trade năm 2026, được thực hiện với 6.000 công ty trên 13 thị trường vào tháng 2 và tháng 3, cuộc chiến thương mại không làm chệch hướng kỳ vọng tăng trưởng xuất khẩu mà chỉ làm thay đổi bản đồ rủi ro.

Báo cáo cho thấy 75% các nhà xuất khẩu vẫn kỳ vọng doanh số xuất khẩu sẽ tăng trong năm nay.

Báo cáo cho biết, mặc dù cuộc xung đột đã định hình lại các đánh giá rủi ro của doanh nghiệp, nhưng không gây ra sự sụp đổ mạnh về tâm lý như đã thấy trong cú sốc thuế quan năm 2025, khi kỳ vọng xuất khẩu giảm 40 điểm phần trăm.

“Tuy nhiên, sự lạc quan này vẫn còn mong manh và có thể nhanh chóng tan biến nếu xung đột kéo dài”, bà Aylin Somersan Coqui, Giám đốc điều hành của Allianz Trade, cho biết. Bà nói thêm rằng, chưa đến một phần tư các công ty trên toàn thế giới lo ngại về những tác động tiêu cực từ xung đột đối với ngành năng lượng và vận tải biển.

“Cuộc xung đột đã đẩy rủi ro địa chính trị và chính trị trở thành mối đe dọa hàng đầu trên toàn cầu đối với 65% các công ty, vượt qua sự phức tạp và tập trung của chuỗi cung ứng (45%), vốn là mối lo ngại hàng đầu vào năm 2025 trong bối cảnh chiến tranh thương mại”, bà nói. “Các vấn đề liên quan đến nguồn cung, chẳng hạn như phá sản nguồn cung và thiếu hụt nguyên liệu đầu vào, đã vươn lên vị trí thứ hai (57%).”

Chuỗi cung ứng gián đoạn, thương mại toàn cầu chịu áp lực

Báo cáo được đưa ra trong bối cảnh chuỗi cung ứng vẫn bị gián đoạn do cuộc xung đột liên quan đến Iran, với việc vận chuyển hàng hóa qua eo biển Hormuz vẫn bị hạn chế nghiêm trọng.

Theo Cơ quan Thương mại và Phát triển Liên hợp quốc (UNCTAD), thương mại hàng hóa toàn cầu dự kiến sẽ giảm mạnh do hậu quả của xung đột khu vực, từ mức tăng trưởng khoảng 4,7% năm ngoái xuống còn từ 1,5% đến 2,5% vào năm 2026.

Theo báo cáo của UNCTAD, số lượng tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz đã giảm từ khoảng 130 chiếc mỗi ngày trong tháng Hai xuống chỉ còn 6 chiếc trong tháng Ba - giảm khoảng 95%.

Doanh nghiệp điều chỉnh chiến lược, tìm động lực tăng trưởng mới

Theo khảo sát của Allianz Trade, cuộc xung đột tiếp tục gây khó khăn cho các điều kiện tài chính thương mại, bất chấp khả năng phục hồi của các doanh nghiệp.

Khảo sát cho thấy chu kỳ thanh toán đang kéo dài và tỷ lệ các doanh nghiệp được thanh toán trong vòng 30 ngày đã giảm từ 10% xuống còn 7% kể từ khi bắt đầu chiến tranh, trong khi tỷ lệ các doanh nghiệp phải chờ đợi quá 70 ngày đã tăng từ 15% lên 24%.

Trong tương lai ngắn hạn, 43% các công ty dự đoán điều khoản thanh toán sẽ tiếp tục xấu đi (tăng 5 điểm phần trăm so với trước khi xảy ra xung đột).

Rủi ro không thanh toán cũng trở nên tồi tệ hơn: tỷ lệ các công ty dự kiến rủi ro cao hơn đã tăng lên 40% (tăng 6 điểm phần trăm so với trước xung đột). Khảo sát cho thấy, dược phẩm, xây dựng và máy tính/viễn thông là những lĩnh vực dễ bị tổn thương nhất, trong khi các công ty lớn hơn phải đối mặt với chu kỳ thanh toán dài hơn một cách không tương xứng.

Các công ty đang tập trung vào các chiến lược thích ứng, bao gồm cả việc xây dựng kho hàng, đa dạng hóa sang các thị trường mới và ký kết hợp đồng với các nhà cung cấp mới. Một nửa số người được hỏi cũng cho biết họ đã tìm kiếm các tuyến vận chuyển hoặc hãng vận tải thay thế kể từ khi cuộc xung đột bắt đầu.

Khảo sát cho thấy châu Âu và châu Á nổi lên như những khu vực được ưu tiên cho tăng trưởng xuất khẩu trong tương lai, khi các công ty chuyển trọng tâm từ Mỹ do căng thẳng thương mại kéo dài sang các thị trường được coi là ổn định hơn và cởi mở hơn đối với thương mại.

“Những cơ hội tăng trưởng đang được củng cố bởi làn sóng các hiệp định thương mại mới: 93% các công ty có kế hoạch mở rộng dựa trên các hiệp định thương mại tự do (FTA) mới được ký kết gần đây như Ấn Độ-EU và Mercosur-EU, với Ấn Độ, Brazil, Việt Nam và Pháp nổi lên như những thị trường ưu tiên”, bà Ana Boata, Trưởng bộ phận nghiên cứu kinh tế tại Allianz Trade, cho biết.

“Tuy nhiên, tiềm năng đầy đủ của các thỏa thuận này vẫn bị hạn chế: các rào cản phi thuế quan, đặc biệt là các yêu cầu cấp phép và chứng nhận, tiếp tục là trở ngại chính ngăn cản các doanh nghiệp chuyển hóa các thỏa thuận thương mại thành tăng trưởng xuất khẩu thực tế”.