Tây Ninh đánh thức “mỏ vàng” văn hóa

UBND tỉnh Tây Ninh đang tăng tốc triển khai Chương trình hành động số 39 (ban hành ngày 5/3/2026) nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.

Với hàng loạt mục tiêu và giải pháp trọng tâm, tỉnh đặt kỳ vọng tạo bước chuyển mạnh về nhận thức, khơi thông nguồn lực, đưa văn hóa trở thành động lực nội sinh then chốt cho phát triển bền vững.

Một trong những điểm nhấn đáng chú ý là cam kết dành tối thiểu 2% tổng chi ngân sách hằng năm cho lĩnh vực văn hóa đến năm 2030, đồng thời linh hoạt tăng theo nhu cầu thực tiễn.

Song song đó, Tây Ninh chủ động xây dựng cơ chế đặc thù để thu hút nguồn lực xã hội hóa, nhất là thông qua các mô hình hợp tác công – tư (PPP) trong phát triển công nghiệp văn hóa, giải trí và bảo tồn di sản.

Chuyển đổi số được xác định là “chìa khóa” mở đường cho văn hóa phát triển trong thời đại mới.

Tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2027 hoàn thành số hóa toàn bộ di tích quốc gia và di tích quốc gia đặc biệt; đến năm 2030, toàn bộ di sản văn hóa vật thể, phi vật thể và tư liệu đã được ghi danh sẽ được số hóa.

Đây không chỉ là bước tiến trong bảo tồn mà còn tạo nền tảng khai thác hiệu quả giá trị di sản.

Ở góc độ bảo tồn và phát huy bản sắc, Tây Ninh tập trung hoàn thiện hồ sơ trình UNESCO công nhận Lễ vía Bà Linh Sơn Thánh Mẫu – Núi Bà Đen là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Đồng thời, tỉnh triển khai tu bổ, tôn tạo tổng thể Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Căn cứ Trung ương Cục miền Nam. Nghệ thuật đờn ca tài tử Nam Bộ tiếp tục được duy trì thông qua các câu lạc bộ cơ sở, góp phần giữ gìn hồn cốt văn hóa truyền thống.

Không dừng lại ở bảo tồn, Tây Ninh còn chú trọng xây dựng hình ảnh địa phương hiện đại, năng động. Bộ nhận diện thương hiệu tỉnh dự kiến hoàn thiện trong năm 2026, tạo dấu ấn riêng, nâng cao năng lực quảng bá và hội nhập.

Về thiết chế văn hóa, mục tiêu đặt ra là 100% xã, ấp có hệ thống thiết chế văn hóa, trong đó ít nhất 90% hoạt động hiệu quả.

Các khu công nghiệp, khu chế xuất cũng sẽ được bố trí quỹ đất cho thiết chế văn hóa – thể thao phục vụ người lao động.

Các danh hiệu văn hóa được nâng chất theo hướng thực chất, gắn với xây dựng môi trường văn hóa số lành mạnh.

Trong giáo dục, tỉnh bảo đảm 100% học sinh, sinh viên được tiếp cận các hoạt động nghệ thuật, di sản; đồng thời nhân rộng mô hình “Trường học gắn với di sản”.

Đội ngũ cán bộ ngành văn hóa cũng được chú trọng đào tạo, đặc biệt là kỹ năng chuyển đổi số. Tây Ninh xác định rõ lợi thế để phát triển các ngành công nghiệp văn hóa như du lịch văn hóa, tâm linh, về nguồn, nghệ thuật biểu diễn, ẩm thực và thủ công mỹ nghệ.

Trọng tâm là xây dựng Khu du lịch Quốc gia núi Bà Đen trở thành thương hiệu tầm khu vực, tiến tới quốc tế.

Bên cạnh đó, tỉnh đẩy mạnh liên kết, hình thành chuỗi sản phẩm du lịch đặc trưng thông qua kết nối các điểm đến nổi bật như Vườn Quốc gia Lò Gò – Xa Mát, hồ Dầu Tiếng, Tòa thánh Cao Đài Tây Ninh, cùng nhiều di tích lịch sử – văn hóa khác.

Tầm nhìn đến năm 2045, Tây Ninh hướng đến xây dựng con người phát triển toàn diện, hình thành hệ giá trị văn hóa đặc trưng mang đậm bản sắc địa phương, lấy chân – thiện – mỹ làm nền tảng. Văn hóa không chỉ là “hồn cốt” mà còn trở thành trụ cột kinh tế quan trọng, với kỳ vọng đóng góp khoảng 9% GRDP.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, tỉnh nhấn mạnh yêu cầu đổi mới tư duy từ “quản lý” sang “quản trị”, tăng cường phân cấp, phân quyền đi đôi với giám sát hiệu quả, hoàn thiện thể chế và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Với cách tiếp cận bài bản và quyết liệt, Tây Ninh đang từng bước “đánh thức” sức mạnh mềm của văn hóa, tạo đòn bẩy cho phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.