Chánh án TANDTC làm việc với TAND khu vực 1 – TP.HCM

Cùng dự buổi làm việc có ông Phạm Quốc Hưng, Phó Chánh án TANDTC; ông Chu Đức Anh, Vụ trưởng Vụ Tổ chức Cán bộ, TANDTC; ông Ngô Hoài Thương, Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin TANDTC; ông Phạm Văn Nhạ, Phó Chánh Văn phòng TANDTC; ông Trần Kiến Xương, Phó Chánh Văn phòng TANDTC phụ trách khu vực phía Nam; ông Quách Hữu Thái, Phó Chánh án TAND TP.HCM cùng tập thể lãnh đạo, Thẩm phán và cán bộ, công chức TAND khu vực 1.

Trước khi bắt đầu buổi làm việc, Chánh án TANDTC Nguyễn Văn Quảng đã trực tiếp khảo sát thực tế tại khu vực tiếp dân, phòng xét xử và đặc biệt là bộ phận chuyển đổi số của đơn vị.

Tại đây, Chánh án TANDTC Nguyễn Văn Quảng ghi nhận sự đổi mới rõ nét khi TAND khu vực 1 đã đưa vào vận hành Kiosk tra cứu thông tin, xác minh văn bản tố tụng – một bước đi thực chất giúp minh bạch hóa hoạt động của Tòa án với nhân dân.

Báo cáo với Chánh án TANDTC và đoàn công tác, Chánh án TAND khu vực 1 Nguyễn Quang Huynh cho biết, chiến lược xây dựng Tòa án điện tử của đơn vị tập trung vào ba trụ cột cốt lõi như: xây dựng cơ sở dữ liệu số, xác định dữ liệu là huyết mạch của hệ thống, đơn vị đã thực hiện số hóa toàn diện 100% bản án từ năm 1976 của Quận 1, Quận 3 và Quận 4 (cũ). Từ tháng 10/2023, quy trình số hóa được khép kín ngay từ khâu tiếp nhận hồ sơ đầu vào.

Với sự ra đời của phòng Số hóa chuyên trách vào tháng 7/2025, tính đến tháng 4/2026, kho dữ liệu đã đạt quy mô ấn tượng trên 10TB với khoảng 32 triệu trang tài liệu.

Triển khai quy trình nghiệp vụ số, đơn vị đã chuẩn hóa quy trình số trong mọi mảng công tác từ quản lý, văn phòng đến xử lý án và thi hành án. Hạ tầng tại trụ sở được nâng cấp hiện đại với cổng nhận diện khuôn mặt và các điểm tra cứu thông tin bằng máy tính bảng, kết hợp cùng bộ phận hành chính tư pháp số để đồng bộ hóa việc nhận đơn và trả kết quả.

Hệ sinh thái phần mềm nội sinh, điểm sáng trong công tác này là việc vận hành 4 hệ thống phần mềm liên kết chặt chẽ. Trong đó, hệ thống Tòa án số tích hợp AI giúp hỗ trợ Thẩm phán tóm tắt văn bản và cảnh báo án quá hạn; hệ thống tiếp nhận đơn qua mạng cho phép người dân xác thực sinh trắc học để nộp hồ sơ tại nhà; phần mềm hỗ trợ tranh tụng cho phép trình chiếu chứng cứ số và tự động bảo mật thông tin nhạy cảm bằng AI; cuối cùng là hệ thống quản lý kho lưu trữ số giúp tra cứu dữ liệu tức thời.

Với những nỗ lực này đã mang lại hiệu quả thực tiễn mang tính đột phá. Công tác chuyển đổi số giúp giảm hơn 30% thời gian giải quyết án, tiết kiệm 90% chi phí in ấn và 80% không gian lưu trữ. Quan trọng hơn, lãnh đạo đơn vị có thể thực hiện quản trị thông minh thông qua việc phân công án ngẫu nhiên và theo dõi sát sao tiến độ giải quyết hồ sơ.

Mô hình này không chỉ thành công tại chỗ mà còn lan tỏa mạnh mẽ, được chuyển giao công nghệ cho 19 TAND khu vực tại TP.HCM và nhiều tỉnh, thành trên cả nước như: Đà Nẵng, Đồng Tháp, Lâm Đồng, An Giang...

Tại buổi làm việc, Chánh án TAND khu vực 1 và ông Nguyễn Cao Trí, thành viên Ban chuyển đổi số đã báo cáo và giới thiệu đến Chánh án TANDTC Nguyễn Văn Quảng và đoàn công tác về các ứng dụng chuyển đổi số của đơn vị.

Phát biểu chỉ đạo tại buổi làm việc, Chánh án TANDTC Nguyễn Văn Quảng đã ghi nhận và biểu dương sự tự lực, tự cường của TAND khu vực 1 khi chủ động xây dựng các phần mềm quản lý nội bộ và giám sát để nâng cao chất lượng điều hành trong điều kiện còn nhiều khó khăn. Đây là sự chủ động rất đáng trân trọng, đề nghị Văn phòng TANDTC khẩn trương đề xuất khen thưởng kịp thời cho các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc.

Tuy nhiên, Chánh án TANDTC cũng thẳng thắn chỉ ra rằng mô hình hiện tại của TAND khu vực 1 vẫn còn những hạn chế mang tính đặc thù, đặc biệt là việc phụ thuộc vào lực lượng sinh viên thực tập. Nếu duy trì cách làm này, Thẩm phán và Thư ký sẽ không trực tiếp tham gia vào quy trình, dẫn đến hệ quả là họ không thực sự "sống" trong môi trường số và coi đó là việc của người khác.

Để nhân rộng mô hình ra toàn quốc, nơi không phải địa phương nào cũng có nguồn nhân lực dồi dào như TAND khu vực 1, toàn ngành phải thay đổi tư duy và phương pháp làm việc.

Chánh án Nguyễn Văn Quảng yêu cầu các Thẩm phán và Thư ký phải là người trực tiếp thực hiện các thao tác số hóa hồ sơ. Chỉ khi trực tiếp làm, cán bộ mới thấy được cái khó, cái sai để sửa chữa và nâng cao trách nhiệm cá nhân đối với dữ liệu hệ thống. Đối với các cấp lãnh đạo, việc chỉ đạo phải sát sao, thực tế, tuyệt đối không được chỉ nghe báo cáo trên giấy hay nhìn biểu đồ mà phải trực tiếp kiểm tra phần mềm.

Về kế hoạch triển khai, Chánh án TANDTC Nguyễn Văn Quảng chỉ đạo lấy TAND hai cấp TP.HCM làm thí điểm vì TP.HCM chiếm tới 1/4 lượng án cả nước. Nếu dữ liệu tại TAND hai cấp TP.HCM được làm "sạch" và chuẩn, hệ thống quản trị toàn ngành sẽ đạt được hiệu quả cao.

Do đó, Chánh án Nguyễn Văn Quảng chỉ đạo bắt đầu từ ngày 1/5, tất cả các TAND khu vực trên địa bàn TP.HCM phải triển khai đồng bộ quy trình số hóa này. Lãnh đạo TAND TP.HCM trực tiếp chỉ đạo, có văn bản ấn định thời hạn rõ ràng.

Mục tiêu trọng tâm của việc số hóa là để khớp dữ liệu thực tế với phần mềm quản lý án của TANDTC, xóa bỏ tình trạng "vênh" dữ liệu giữa hồ sơ giấy và hệ thống. Đây là bước chuẩn bị cơ sở dữ liệu để khi hệ thống phần mềm quản lý hiện đại hoàn thiện, toàn bộ dữ liệu có thể được lắp ghép và vận hành ngay lập tức, tránh lãng phí.

Chánh án TANDTC giao cho Cục Công nghệ thông tin phối hợp chặt chẽ, đóng vai trò tham mưu kỹ thuật, hỗ trợ TAND khu vực 1 – TP.HCM hoàn thiện mô hình chuẩn và báo cáo tiến độ hàng tháng. Chánh án TANDTC sẽ trực tiếp nghiệm thu sản phẩm sau quá trình triển khai thử nghiệm diện rộng tại các TAND khu vực tại TP.HCM để đánh giá tính hiệu quả trước khi chính thức đưa vào ứng dụng trong toàn ngành.